ΚΑΛΕΣΤΕ ΜΑΣ
ΚΡΑΤΗΣΗ

Άνω Πεδινά

  /  Άνω Πεδινά

Άνω Πεδινά, από τα πιο γραφικά χωριά του Κεντρικού Ζαγορίου. Αντιπροσωπευτικός οικισμός του Ζαγορίου, χτισμένος κοντά σε οροπέδιο (υψόμετρο 960) στις νότιες πλαγιές της Τύμφης και σε απόσταση 35 περίπου χιλιομέτρων από την πόλη των Ιωαννίνων.

Κατοικείται από αρχαιοτάτων χρόνων και υπήρξε πατρίδα ευεργετών και ανθρώπων των γραμμάτων, γνώρισε οικονομική και πνευματική ακμή στα χρόνια της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Οι άνθρωποί του ξενιτεύονταν σε Κωνσταντινούπολη, Σμύρνη Βουκουρέστι, Βελιγράδι, Οδησσό, Αλεξάνδρεια και Βιέννη και επιδίδονταν στο εμπόριο και τις τέχνες και προίκιζαν τη πατρίδα τους, χτίζοντας αρχοντικά, σχολεία, εκκλησίες, γεφύρια.

Περίφημη αρχιτεκτονική σε σπίτια και αρχοντικά : το Μαντζάτο, όπου παλιότερα η οικογένεια περνούσε τη μέρα και κατά βάση έτρωγε· ο Οντάς, το υπνοδωμάτιο με κρεβάτια ξύλινα καρφωμένα στο πάτωμα, τα μπάσια· το Σανσίν, το πιο φωτεινό δωμάτιο· το Κατώγι και τα αμπάρια στο ισόγειο, και πιο μέσα η Μπίμπτσα, χώρος με μεγαλύτερη υγρασία για τη διατήρηση πιο ευπαθών τροφών σε θερμοκρασίες «ψυγείου». Μυστικές διέξοδοι και πολεμίστρες, δωμάτια κρυφά που επικοινωνούν με το διπλανό αρχοντόσπιτο όπου καταδεικνύεται η ανάγκη των παλιών αρχόντων να προστατεύονται από τους ληστές που έπαιρναν πολλές φορές ομήρους.

Άνω Πεδινά - Pirrion Sweet Hospitality
Άνω Πεδινά - Pirrion Sweet Hospitality

Ο ταξιδευτής θα επισκεφτεί τη βιβλιοθήκη του Ν. Δούκα. Από το 1936 λειτουργούσε και η «Λαμπριάδειος Οικοκυρική Σχολή» στην οποία εκπαιδεύονταν μαθήτριες της Ηπείρου σε ραπτική, αργαλειό και κέντημα. Η Μονή Ευαγγελίστριας χτίστηκε το 1647 και λειτούργησε σαν ένα «κρυφό σχολειό».

Η εξωτερική όψη του μοναστηριού μοιάζει με φρούριο, χαρακτηρίστηκε δε το 1972 ως διατηρητέο βυζαντινό ιστορικό μνημείο. Το καθολικό (τρίκλιτη βασιλική με τρούλο), αφιερωμένο στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου. Άλλα τοπικά ξωκλήσια (Προφήτης Ηλίας, Σωτήρος, Αγ. Σπυρίδωνα, Παναγίας, Αγ. Γεωργίου, Αγ. Νικολάου, παλιό μοναστήρι Αγ. Παρασκευής) τα οποία συντηρούνται από τους ντόπιους και στη μνήμη τους ανοίγουν τις πόρτες στους πιστούς.

Στα τέλη του 18ου αιώνα ανάγεται και η τρίκλιτη βασιλική του Αγίου Δημητρίου. Από το χωριό κατάγονταν, μεταξύ άλλων, ο ευεργέτης Ν. Δούκας, κληρικός και λόγιος, διευθυντής της Σχολής Βουκουρεστίου και πρώτος διευθυντής της Ριζαρείου Σχολής, και ο Ιωάννης Λαμπρίδης, ιατροφιλόσοφος, δωρητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μελετητής του ηπειρώτικου πολιτισμού.

Στο κτίριο του παλαιού δημοτικού σχολείου, απέναντι από την κεντρική πλατεία του χωριού, φυλάσσονται βιβλία που τυπώνονταν στα μεγάλα τυπογραφεία της Ευρώπης (Βενετία, Οδησσός κ.α.) την εποχή του Νεοελληνικού Διαφωτισμού. Εξάλλου, στο κτίριο όπου στεγαζόταν άλλοτε η Λαμπριάδειος Οικοκυρική λειτουργεί σήμερα ο Πανεπιστημιακός Λαμπριάδειος Σταθμός Έρευνας (ΠΑΛΑΣΕ), που υποστηρίζει τη διοργάνωση ειδικών εκδηλώσεων έχοντας ως προτεραιότητες την αξιοποίηση του φυσικού και πολιτιστικού πλούτου της περιοχής.

Ο σύλλογος των νέων του χωριού συνεχίζει τον εορτασμό του Ευαγγελισμού, που σηματοδοτεί την έναρξη των υπολοίπων Ζαγορίσιων πανηγυριών. Ακόμη κάθε καλοκαίρι διοργανώνει μουσικές εκδηλώσεις και καλλιτεχνικά φεστιβάλ και συγκεντρώνει εκατοντάδες έφηβους στην πλατεία. Ακόμη τo Zagori Mountain Running κερδίζει αθλητές και φίλους και έχει δημοφιλή χαρακτήρα. Ειδικά ο αγώνας των 10km είναι ιδανικός για τη γνωριμία με το ορεινό τρέξιμο. Ο παιδικός αγώνας «Ζαγοράκι» έρχεται να συμπληρώσει τις ηλικιακές κατηγορίες δίνοντας επιπλέον την ευκαιρία στις οικογένειες να μοιράζονται ποιοτικό χρόνο και δραστηριότητες συνδυάζοντας ένα εναλλακτικό τριήμερο διακοπών στα Ζαγοροχώρια προς το τέλος Ιουλίου.

Λίγες μέρες στα Ζαγοροχώρια αρκούν για να πάρεις καθαρό αέρα, να δραπετεύσεις για λίγο από τον πολιτισμό του τσιμέντου και να επιτρέψεις στις αισθήσεις σου να απογειωθούν.

Άνω Πεδινά - Pirrion Sweet Hospitality